Een paniekaanval verloopt volgens een voorspelbaar patroon — een scherpe stijging, een piek en een afname — en als je dat patroon van tevoren kent, in combinatie met een paar concrete stappen die je op dat moment kunt nemen, kun je een aanval aanzienlijk beter doorstaan.
Het meest desoriënterende aspect van een eerste paniekaanval is meestal de zekerheid dat er lichamelijk iets rampzaligs aan de hand is — een hartaanval, een beroerte, het volledig verliezen van de controle — in combinatie met een totaal gebrek aan informatie die op iets anders wijst. Weten hoe een paniekaanval daadwerkelijk aanvoelt, minuut voor minuut, en van tevoren een korte lijst met concrete acties paraat hebben, verandert de ervaring aanzienlijk, ook al neemt het de aanval niet volledig weg.
Het verloop van een aanval, minuut voor minuut
Paniekaanvallen volgen een opmerkelijk consistent fysiologisch verloop. Het begin is abrupt, vaak zonder aanwijsbare aanleiding, en de symptomen bouwen zich doorgaans binnen ongeveer tien minuten op tot hun hoogtepunt. Tijdens dat hoogtepunt zijn de meest voorkomende symptomen onder meer een razend of bonzend hart, beklemming of pijn op de borst, kortademigheid of een verstikkend gevoel, trillen, zweten, misselijkheid, duizeligheid of een licht gevoel in het hoofd, tintelingen in de handen, voeten of het gezicht, koude rillingen of opvliegers, en een beangstigend gevoel van onwerkelijkheid of loskoppeling van het eigen lichaam, ook wel depersonalisatie genoemd. Na het hoogtepunt beginnen de symptomen over het algemeen binnen twintig tot dertig minuten af te nemen, zelfs zonder enige ingreep — deze afname is een fysiologische zekerheid, geen kwestie van wilskracht, en dat is goed om in gedachten te houden tijdens het ergste deel van een aanval.
Waarom het precies kan aanvoelen als een hartnoodsituatie
De overlap tussen symptomen van een paniekaanval en hartklachten is geen toeval — bij beide wordt het ‘vecht-of-vlucht’-mechanisme van het sympathische zenuwstelsel geactiveerd, waardoor het lichaam wordt overspoeld met adrenaline, de hartslag versnelt en de bloedtoevoer wordt weggeleid van het spijsverteringsstelsel, wat leidt tot een echt beklemmend gevoel op de borst en kortademigheid. Dit is precies de reden waarom een groot deel van de eerste paniekaanvallen leidt tot een bezoek aan de spoedeisende hulp, en waarom die reactie volkomen redelijk is in plaats van een overreactie — pijn op de borst en ademhalingsmoeilijkheden moeten altijd medisch worden onderzocht wanneer ze voor het eerst optreden, of als hun karakter afwijkt van iemands gebruikelijke patroon, aangezien paniekaanvallen en hartincidenten vanuit het lichaam zelf inderdaad moeilijk van elkaar te onderscheiden kunnen zijn.
Lees gratis verder
Maak een gratis account aan om verder te lezen — en krijg toegang tot onze volledige gezondheidsbibliotheek, persoonlijke gezondheidstips en ondersteuning van vertrouwde partners wanneer u meer dan alleen informatie nodig heeft.
Heb je al een account?
